
Bioeconomie bu Chine, dafa lalu ci biotechnology ak ay kom kom biyolojik, muy laal wàll yu bari yu ci melni mbay mi, lekk, garab yi, aparey medikaal yi, sarwiisu xeet jàngoro yi, aar environmaa bi, ak ay jumtukaay ak ay produit chimik. Sunu sukkandikoo ci xayma yi, yaatuwaayu koom-koomu Siin bi munna yegg ba diggante 38 ak 50 biilyaar ci RMB fii ak 2035.
Lu ko dalee ci ndoorte 21eelu xarnu bi, jéego yu am solo yuñ amal ci science dundu ak ci biotechnologie yu bees yi dañuy wéy di soppali xalaatu bioeconomie. Ci anam wu gëna mag, biotechnology nekk na jumtukaay bu am doole ngir saafara jafe-jafe àdduna yu melni coppite klimaa bi, kaaraange dundu, moom seen bopp ci wàllu energie, ak baaxal environmaa bi. Ci at yii ñu weesu, senaario yu yàgg a am ci këyit, ñu ngi gëna dem ba nekk dëgg ci anam wu gaaw. Ak jéego yu am solo yi am ci wàllu gis-gis yu bees, jamonoy bioeconomie mingi jegesi.
Coppite bu lalu ci àdduna bi mingi am leegi, muy luy màndargaal njariñu bioresources yi ak liggéeyloo biotechnologie yi. Ñépp bokk nañu jàpp ni biotechnology mooy tëral ëlëgu li ñuy lekk, sol, jëfandikoo ak ni ñuy tabaxee sunu àdduna. Coppite yooyu ñu ngi seentu ñu soppali bu baax anam yi ñuy dundee ak ni ñuy dundee ci liggéey bi, loolu mooy jur xeetu koom-koom bu bees buy méngoo ak koom-koomu mbay mi, usine yi ak koom-koomu dijital.
Benn rapoor bu McKinsey & Company dafa wane ni lu tollu ci 60% ci jumtukaayi koom-koomu àdduna bi mën nañu ko defaree ci biotechnology. Doonte xam gis-gis bu mat sëkk mën na jël diir, doonte yokkute bu ndaw sax mën na soppi dinaamiku joxe ak laaj, soppali jumtukaayi usine yi, ak indi jafe-jafe ci doxalinu konsomatër yi.
Ñaari mbir yu am solo ci Bioeconomie:
- Melokaan bu lalu ci xarala yu bees, lalu ci science dundu ak gis-gis yu bees.
- Benn gis-gis bu lalu ci xéewal yiñ mëna yeesal te mëna dundu.
Réew yu melni Etats Unis, réew yi bokk ci EU, Japon, Corée du Sud, Argentine, Inde, Malaysie, ak Afrique du Sud ñoo njëkka tànn bioenergie, aar environmaa bi lalu ci bio, ak bioinformatique, di jéema jëfandikoo seen njariñ yu amul fenn ngir jàppale àll bi ak yokkute ci koom gi, sos liggéey, gëna mëna am doole ci àdduna bi, koom-koom gu am doole ci bioteknolosi.
Lu ko dalee ci 11eelu palaŋu juróomi at yi, Chine dafa gëna xëcc njaayum biotechnologie yi, ba noppi jàppale bu baax yokkuteg bioindustrie bi. Ci jamono jooju, dañu wax ni bioindustrie dafay amaale juróom ñaari wàll yu mag: biofarmasi, ingenieur biomédical, mbay mi, bioenergie, defar ay mbir, aar environmaa bi, boole ci bioservice ak teknolosi bioekonomi.
Bioeconomie ci lim yi (ci 2021):
- Biofarmasi: 4 milyaar ci RMB (~19% ci limu am yépp)
- Bio{0}}mbay: RMB 9.9 milyaar (~47%)
- Defar Bio: 6,9 milioŋ ciy RMB (~33%)
- Sectëri "Bio+" yi: mën nañu màgg tuuti waaye barina
Tolluwaayu bioeconomie ci 2021: 20.8 milyaar ci RMB
Buñu sukkandikoo ci senaario yu baax, yu yam, ak yu am yaakaar, yaatuwaayu bioeconomie bu Chine mooy lii ci topp:

Senaario bi gëna neex dafay xalaat gaawaay bu lalu ci politik (lu melni, neutralité carbone ak boole "Bio+"), ak defar bio buy wecci ba 30–40% ci macceer yiñ gëna xam. Bi koomu "Bio+" di gëna jëm ca kanam, ñu ngi xaar mu def lu am solo ci bioeconomy bi yépp, gëna dëgëral wareefam nekk ponku pexe ci paysage économique bu Chine ci ëlëg.
